Thai máy như thế nào là bình thường? Mách mẹ cách đếm cử động thai chuẩn xác tại nhà

Mỗi lần cảm nhận bé cựa mình hay đạp nhẹ trong bụng, mẹ lại thêm an tâm vì biết con đang lớn lên từng ngày. Thế nhưng, thai máy lúc nhiều lúc ít khiến không ít mẹ băn khoăn thai máy như thế nào là bình thường và khi nào cần lưu ý? Cùng Home Care Massage Bầu tìm hiểu dấu hiệu nhận biết và theo dõi thai máy đúng cách để mẹ thêm yên tâm trong suốt thai kỳ.

Thai máy là gì và bắt đầu từ tháng thứ mấy?

Thai máy là gì? 

Thai máy là thuật ngữ dùng để chỉ những cử động của thai nhi khi nằm trong bụng mẹ, bao gồm các động tác như đạp chân, đá chân, lắc lư hay những cú lộn vòng. Bên cạnh đó, thai máy cũng chính là cách em bé phản ứng lại với các tác động từ môi trường bên ngoài như tiếng ồn, ánh sáng hoặc thậm chí là nguồn thực phẩm mà mẹ nạp vào cơ thể. 

Thai máy bắt đầu từ tuần thứ mấy? 

Trên thực tế, thai nhi đã bắt đầu những cử động đầu tiên từ rất sớm, ngay từ tuần thứ 8 của thai kỳ. Tuy nhiên, do khối lượng bé còn nhỏ và các cơ quan chức năng chưa hoàn thiện nên cử động khá yếu ớt, khiến mẹ khó cảm nhận rõ ràng. Mẹ chỉ có thể quan sát thấy những cử động này khi đi siêu âm ở tuần thứ 11 – 13.

Hầu hết các mẹ bầu sẽ cảm nhận được cử động của con lần đầu tiên vào khoảng tuần thứ 16 – 24 (tương đương khoảng tháng thứ 4 đến tháng thứ 6 của thai kỳ). Thời điểm nhận biết cụ thể thường có sự khác biệt giữa các lần mang thai:

• Đối với mẹ mang thai lần đầu: Mẹ thường bắt đầu cảm nhận được những chuyển động nhẹ nhàng từ tuần thứ 18 đến tuần thứ 20. Do chưa có kinh nghiệm, mẹ có thể dễ nhầm lẫn cử động của con với cảm giác sôi bụng hoặc nhịp co bóp dạ dày.
• Đối với mẹ mang thai lần thứ hai trở đi: Mẹ đã quen thuộc với cảm giác này nên có thể nhận ra thai máy sớm hơn, khoảng từ tuần thứ 16 đến tuần thứ 18. Lúc này, lớp cơ bụng của mẹ đã mềm hơn, nhận biết cử động thai trở nên dễ dàng.

Thai máy như thế nào là bình thường?

Để biết thai nhi có đang phát triển khỏe mạnh hay không, mẹ bầu có thể dựa vào các dấu hiệu và quy chuẩn cử động bình thường dưới đây:

Tần suất cử động chuẩn trong ngày

Thai nhi được xem là khỏe mạnh khi có hơn 4 lần cử động trong 30 phút, và tần suất này xuất hiện 3 lần mỗi ngày.

Số lần cử động trung bình

Trong suốt một ngày, số lần cử động trung bình của bé có thể dao động linh hoạt từ 16 đến 45 lần. Khoảng cách tối đa giữa các lần thai máy thường rơi vào khoảng 50 đến 75 phút.

Quy trình theo dõi khi thai nhi cử động ít

• Trường hợp thấy bé cử động ít hơn 4 lần trong 30 phút, mẹ cần đi nằm nghỉ ngơi và tập trung đếm cử động thai trong vòng 1 giờ, hoặc theo dõi tiếp từ 2 đến 4 giờ.
• Nếu trong 1 giờ ghi nhận có trên 4 cử động, thai nhi hoàn toàn khỏe mạnh.
• Nếu trong 4 giờ ghi nhận có nhiều hơn 10 cử động, bé vẫn ổn định và mẹ có thể tiếp tục duy trì thói quen đếm cử động 3 lần một ngày như bình thường.

Lưu ý về chu kỳ ngủ của bé

Mẹ có thể không cảm nhận được chuyển động khi em bé đang ngủ. Giấc ngủ của thai nhi thường kéo dài từ 20 đến 40 phút và thời gian ngủ lâu nhất được ghi nhận khoảng 90 phút. Do đó, trung bình cứ khoảng 2 tiếng, mẹ nên chú ý quan sát để nhận biết cử động của con.

Hướng dẫn mẹ cách theo dõi thai máy

Mẹ có thể áp dụng các bước theo dõi cử động thai tại nhà dưới đây để chủ động nắm bắt tình trạng của bé:

Thời điểm theo dõi: Mẹ nên chọn một khoảng thời gian cố định trong ngày để đếm cử động thai, tốt nhất là sau các bữa ăn chính hoặc vào buổi tối trước khi đi ngủ. Đây là lúc bé thường hoạt động tích cực hơn.

Các bước thực hiện

• Bước 1: Mẹ nên đi tiểu để làm trống bàng quang trước khi đếm. 
• Bước 2: Mẹ chọn tư thế nằm nghiêng về bên trái hoặc ngồi tựa lưng nhẹ nhàng trên ghế.
• Bước 3: Mẹ đặt nhẹ tay lên bụng, thả lỏng tinh thần và bắt đầu đếm số lần cử động của thai nhi trong vòng 1 giờ.

Cách đánh giá kết quả đếm cử động thai

• Trạng thái bình thường: Thai nhi khỏe mạnh thường sẽ có ít nhất 4 lần cử động trong vòng 1 giờ.
• Trạng thái cần theo dõi thêm: Nếu số lần cử động ít hơn 4 lần trong 1 giờ, mẹ nên tiếp tục nằm theo dõi và đếm trong 1 đến 2 giờ tiếp theo.
• Trạng thái cần nhập viện ngay: Trường hợp trong vòng 4 giờ theo dõi liên tục mà thai nhi có ít hơn 10 cử động báo hiệu tình trạng giảm cử động thai. Mẹ cần đến cơ sở y tế ngay để được bác sĩ khám và kiểm tra sức khỏe của bé.

Dấu hiệu thai máy bất thường cần đi khám ngay

Bên cạnh những cử động nhẹ nhàng quen thuộc, mẹ cần đặc biệt lưu ý đến các thay đổi bất thường về tần suất và cường độ hoạt động của bé. Mẹ cần đến ngay các cơ sở chuyên khoa để bác sĩ kiểm tra khi xuất hiện các dấu hiệu sau:

• Thai máy giảm đột ngột: Số lần cử động của bé ít hơn 10 lần trong vòng 2 giờ liên tiếp, mặc dù mẹ đã nằm nghỉ ngơi và ăn nhẹ.
• Thai không cử động: Mẹ không cảm nhận được bất kỳ cử động nào của bé trong suốt 12 giờ liên tục.
• Thai máy dữ dội bất thường: Bé đạp dồn dập, mạnh mẽ một cách khác thường rồi đột ngột dừng hẳn. Cử động tăng nhanh và liên tục phản ánh tình trạng bé đang gặp khó chịu bên trong tử cung hoặc do chính mẹ bầu đang gặp căng thẳng.
• Đi kèm các triệu chứng nguy hiểm: Cử động thai yếu đi kèm các hiện tượng như ra máu âm đạo, đau rát bụng dưới hoặc sốt cao.

FAQ – Giải đáp thắc mắc thường gặp

1. Tại sao về đêm bé lại đạp nhiều hơn ban ngày?

Thai nhi thường có những khoảng thời gian hoạt động rõ hơn vào buổi chiều và buổi tối. Ban ngày mẹ thường đi lại, làm việc hoặc bận rộn nên dễ bỏ qua những cử động nhẹ; khi nghỉ ngơi vào buổi tối, mẹ có xu hướng cảm nhận thai máy rõ hơn.

2. Thai máy ít hơn vào những tuần cuối thai kỳ có nguy hiểm không?

Từ tuần thứ 36 trở đi, bé phát triển lớn về kích thước khiến không gian trong tử cung trở nên chật chội, làm giảm khả năng nhào lộn của bé, chủ yếu chỉ trườn hoặc đạp nhẹ. Đây là hiện tượng này là sinh lý bình thường, tuy nhiên, nếu bé cử động dưới 10 lần trong vòng 2 giờ liên tiếp hoặc ngừng máy hoàn toàn thì lại là dấu hiệu nguy hiểm, mẹ cần đến cơ sở y tế để kiểm tra ngay lập tức. 

Kết luận 

Hy vọng với những chia sẻ về thai máy trên đây sẽ giúp mẹ hiểu rõ hơn về cử động của bé, biết cách theo dõi thai máy và nhận biết những dấu hiệu bất thường trong thai kỳ. Khi nhận thấy thai máy có sự thay đổi bất thường, mẹ đừng chủ quan mà hãy chủ động thăm khám để được bác sĩ tư vấn kịp thời. Theo dõi Home Care để cập nhật thêm nhiều kiến thức hữu ích, đồng hành cùng mẹ trên hành trình mang thai và chăm sóc bé yêu nhé!